Chất bôi trơn được sử dụng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp nhằm giảm ma sát, hỗ trợ quá trình gia công hoặc bảo vệ các bề mặt chuyển động. Trong ngành sản xuất nhựa, thuật ngữ này có thể đề cập đến phụ gia được phối trộn vào polymer hoặc các loại dầu mỡ dùng để bôi trơn máy móc. Tuy nhiên, hai nhóm vật liệu này có chức năng và yêu cầu sử dụng khác nhau.
Để hiểu rõ hơn về chất bôi trơn, cơ chế giảm ma sát, vai trò trong ép nhựa, ép đùn và những lưu ý khi lựa chọn phụ gia, hãy cùng GIA HƯNG PLASTIC tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
I. Chất bôi trơn là gì?
Chất bôi trơn là vật liệu được sử dụng để giảm ma sát giữa những bề mặt tiếp xúc hoặc cải thiện một số đặc điểm vận hành.
Trong sản xuất nhựa, phải phân biệt phụ gia bôi trơn phối trộn trong polymer với dầu mỡ dùng bôi trơn cơ cấu máy móc.
Hai nhóm có chức năng và tiêu chí lựa chọn khác nhau, không thể thay thế tùy ý.
Để đặt phụ gia trong đúng hệ công thức, nên phân biệt với bột màu công nghiệp và vai trò tạo màu của pigment.
II. Chất bôi trơn giảm ma sát và mài mòn như thế nào?
Trong hệ cơ khí, màng chất bôi trơn có thể ngăn cách hai bề mặt chuyển động, giảm ma sát và mài mòn ở điều kiện phù hợp.
Đối với công thức nhựa, phụ gia có thể điều chỉnh ma sát bên trong vật liệu hoặc giữa polymer và bề mặt kim loại thiết bị gia công.
III. Phân loại chất bôi trơn trong sản xuất nhựa
Chất bôi trơn nội chủ yếu điều chỉnh ma sát trong hệ polymer và có thể tác động đến đặc tính hóa dẻo hoặc dòng chảy.
Chất bôi trơn ngoại được sử dụng nhằm hỗ trợ giảm xu hướng bám dính giữa polymer và bề mặt thiết bị.
Một số hợp chất có thể thể hiện cả hai vai trò tùy công thức, hàm lượng và điều kiện gia công.
IV. Chất bôi trơn toàn phần là gì?
Trong cơ khí, bôi trơn toàn phần thường là trạng thái hai bề mặt được ngăn cách bởi lớp màng chất bôi trơn đủ khả năng chịu tải.
Đây là một chế độ bôi trơn, không phải tên một nhóm phụ gia nhựa đặc biệt.
Không nên nhầm với cách phân loại phụ gia bôi trơn nội và ngoại.
Nếu sản phẩm cần in hoặc sơn sau ép, hãy xem thêm cách lựa chọn bột màu trong nhựa để đánh giá đồng thời màu sắc và bề mặt.
V. Những loại phụ gia bôi trơn thường gặp trong ngành nhựa
Paraffin wax và polyethylene wax có thể được sử dụng trong những công thức polymer phù hợp.
Calcium stearate, stearic acid cùng một số hợp chất ester hoặc amide chuyên dụng cũng có thể đóng vai trò phụ gia theo công thức.
Không phải mọi loại nhựa đều cần bổ sung các chất này; một số hạt nhựa thương mại đã có hệ phụ gia sẵn.
VI. Vai trò của chất bôi trơn trong công nghệ ép đùn
Trong quá trình đùn, chất bôi trơn có thể ảnh hưởng đến hóa dẻo, ma sát của dòng polymer và tương tác với thành thiết bị.
Đối với một số công thức PVC, sự cân bằng giữa phụ gia nội và ngoại cần được kiểm soát cẩn thận.
Sử dụng quá mức có thể tạo hiện tượng tích tụ phụ gia hoặc ảnh hưởng bề mặt thành phẩm.
VII. Vai trò của chất bôi trơn trong ép phun
Một số hệ vật liệu sử dụng phụ gia nhằm điều chỉnh đặc tính gia công hoặc hỗ trợ tháo khuôn.
Tuy nhiên, việc tháo khuôn còn phụ thuộc góc thoát, độ co rút, bề mặt khuôn và cơ cấu đẩy.
Phụ gia không phù hợp có thể ảnh hưởng ngoại quan, độ bám mực in hoặc lớp phủ sau ép.
Khi xuất hiện bám khuôn, vệt bạc hoặc bề mặt không ổn định, cần đối chiếu nguyên nhân lỗi ép phun nhựa trước khi thay đổi phụ gia.
VIII. Lựa chọn chất bôi trơn phù hợp
Cần xác định loại nhựa, nhiệt độ và thời gian gia công, hàm lượng, điều kiện bảo quản và các công đoạn sau gia công.
Đánh giá thử nghiệm ở công thức thực tế thay vì sử dụng chung tỷ lệ phụ gia cho mọi polymer.
Chú ý chi phí trên sản phẩm đạt yêu cầu và mức ổn định giữa các lô.
IX. Phân biệt phụ gia bôi trơn nhựa và dầu mỡ cơ khí
Phụ gia bôi trơn nhựa nằm trong công thức polymer và có thể ảnh hưởng đến tính chất thành phẩm.
Dầu mỡ bôi trơn cơ khí dùng cho ổ trục, cơ cấu chuyển động và những vị trí được chỉ định của máy.
Không được dùng dầu máy thay cho phụ gia trong nhựa hoặc làm ngược lại.
X. GIA HƯNG PLASTIC – Gia công ép nhựa và sản xuất theo yêu cầu
GIA HƯNG PLASTIC hoạt động trong lĩnh vực gia công ép nhựa, sản xuất linh kiện nhựa và chế tạo khuôn mẫu.
Khách hàng cần xác định rõ yêu cầu vật liệu, đặc tính sử dụng và bản vẽ để triển khai phương án gia công phù hợp.
Phương án phụ gia phải được chốt cùng vật liệu ép nhựa và hướng dẫn của nhà cung cấp nguyên liệu.
XI. Câu hỏi thường gặp
Chất bôi trơn nội và ngoại khác nhau thế nào?
Phụ gia nội chủ yếu điều chỉnh ma sát trong hệ polymer, phụ gia ngoại hướng đến tương tác vật liệu và thiết bị.
Nhựa nào cũng cần bổ sung chất bôi trơn?
Không. Tùy hạt nhựa thương mại và công thức gia công.
Có thể dùng dầu mỡ máy thay phụ gia nhựa không?
Không; đây là hai loại vật liệu dùng cho những mục đích khác nhau.
Kết luận
Tìm hiểu thêm về chất bôi trơn trong sản xuất nhựa để lựa chọn giải pháp phù hợp cho sản xuất.
Hy vọng qua bài viết, bạn đã hiểu rõ hơn về các loại chất bôi trơn, nguyên lý giảm ma sát, ứng dụng trong ép nhựa, ép đùn và những yếu tố cần lưu ý khi lựa chọn.
Nếu có nhu cầu gia công sản phẩm nhựa, sản xuất linh kiện nhựa kỹ thuật hoặc thiết kế chế tạo khuôn mẫu theo yêu cầu, hãy liên hệ ngay GIA HƯNG PLASTIC qua HOTLINE: 0969 383 622 – 0931 332 545 để được tư vấn phương án phù hợp.
